Flavia Domitilla

Flavia Domitilla
Flavia Domitilla

Flavia Domitilla was een kleindochter van keizer Vespasianus. Eigenlijk zou je haar Flavia Domitilla III moeten noemen, want haar grootmoeder en moeder droegen dezelfde naam. Tijdens het leven van Flavia Domitilla heeft dat geen rol gespeeld omdat beiden al stierven toen ze nog heel jong was. De historici melden ook weinig over hen. Van Domitilla’s moeder, weten we alleen dat ze de zuster was van de keizers Titus en Domitianus. Zelfs de naam van haar echtgenoot (en dus de vader van Flavia Domitilla) is onbekend.

Van Flavia Domitilla zelf, weten we wel met wie ze was getrouwd. Haar echtgenoot heette Flavius Clemens, een neef van haar moeder. Dergelijke huwelijken kwamen vaak voor in die tijd. En ook hun verschil in leeftijd (zo’n dertig jaar) was destijds gebruikelijk.

de eerste Christelijke adel

Flavius Clemens en Flavia Domitilla behoorden tot de eerste vooraanstaande Romeinen die tot het Christendom overgingen. Hun bekering kwam hen echter duur te staan. Toen de keizer het vernam, veroordeelde hij het echtpaar wegens ‘atheïsme’. Flavius Clemens kreeg de doodstraf en Flavia Domitilla werd verbannen naar Pandateria, een eiland voor de kust van Campanië. Haar verbanning was gelukkig van korte duur doordat Domitianus enkele maanden later werd vermoord.

Waarschijnlijk heeft Flavia Domitilla van haar moeder de domeinen geërfd die nog steeds haar naam dragen. Ze zijn tegenwoordig een toeristische attractie vanwege de Christelijke catacomben die onder de grond zijn uitgehouwen; een uitgebreid gangenstelsel dat de oudste Christelijke graven van Rome bevat.

Net als haar echtgenoot Flavius Clemens is ook Domitilla heilig verklaard door de katholieke kerk. Haar naam is verbonden met Nereus en Achilleus, twee pretoriaanse soldaten die als martelaar stierven voor het christelijke geloof. Hun graven zijn in de catacomben te vinden.

de zonen van Flavia Domitilla
oudste prins
oudste prins

Flavia Domitilla had twee zonen die bij de dood van hun vader in 95 CE elf en vijftien jaar oud waren. Keizer Domitianus had ze enkele jaren daarvoor geadopteerd om ze tot zijn troonopvolgers te maken. Opvolging door adoptie was een bekende figuur in het oude Rome.

Adoptie was niet zoals nu voorbehouden aan kinderen zonder ouders. Ook kinderen die wel ouders hadden, werden geadopteerd; door mensen zonder kinderen om henzelf van erfgenamen te voorzien.

De natuurlijke ouders van de kinderen verloren daardoor weliswaar hun ouderlijke macht, maar stemden daar in het belang van hun kinderen toch vaak mee in. Of de instemming in het geval van Flavius Clemens en Domitilla volmondig was, is twijfelachtig. Keizer Domitianus zal ze vermoedelijk weinig keus hebben gelaten.

jongste prins
jongste prins

Hoe de twee kinderen van Flavia Domitilla bij hun geboorte heetten is niet bekend, wel dat ze bij hun adoptie de namen Domitianus en Vespasianus kregen. Verder weten we dat de beroemde retor en hoogleraar Quintilianus door de keizer met hun opvoeding was belast.

De jongens zijn nooit keizer geworden. Na de dood van Domitianus zijn ze uit de historie verdwenen.

In mijn Roman ‘De Derde Tempel‘ spelen de jonge Flaviërs een belangrijke rol omdat ze het motief voor de moord op Domitianus vormen.