Julia Titi

Julia Titi, dochter keizer Titus
Julia Titi

Flavia Julia Titi was de dochter van keizer Titus en Marcia Furnilla. Het huwelijk tussen haar ouders duurde niet lang. Kort na de geboorte van Julia viel de familie van Marcia Furnilla namelijk in ongenade doordat enkele leden betrokken waren bij een complot tegen keizer Nero. Titus wilde niet met de samenzweerders geassocieerd worden en liet zich van zijn vrouw scheiden. Zijn dochter hield hij bij zich en voedde haar alleen op.

Romeinse adellijke jongedames werden meestal rond hun vijftiende uitgehuwelijkt. Zo ook Julia Titi. In eerste instantie probeerde Titus een huwelijk tussen haar en zijn broer Domitianus te regelen. Domitianus wees dat voorstel echter af. Hij weigerde om van zijn vrouw Domitia Longina te scheiden.

Julia Titi na haar vaders dood

Rond 80 CE trouwde Julia Titi met Flavius Sabinus, een neef van haar vader. Korte tijd later stierf haar vader en dat luidde het einde van Julia’s huwelijk in. Domitianus  nam namelijk de scepter van zijn broer over en benoemde daarop Flavius Sabinus tot consul. De heraut die de nieuwe magistraat aankondigde, vergiste zich echter en sprak niet van “de nieuwe consul”, maar van “de nieuwe keizer”. De paranoïde Domitianus dacht daardoor dat zijn neef op zijn troon uit was en liet hem executeren.

Volgens enkele Romeinse historici had Domitianus eigenlijk een andere reden om Flavius Sabinus ter dood te veroordelen: hij was niet bang voor zijn troon, maar was smoorverliefd op zijn nichtje Julia Titi, met wie hij het bed al deelde. Hoe het ook zij, nadat Julia weduwe was geworden, moest ze op het paleis komen wonen en leefde daar met Domitianus “als man en vrouw”.

In eerste instantie woonden Julia Titi en Domitianus met z’n tweeën op de Palatijn. De keizer had zijn vrouw Domitia Longina namelijk verbannen. Later nam hij Domitia Longina echter weer terug en leefde dus met twee vrouwen. Deze ménage à trois heeft zo’n tien jaar stand gehouden: tot Julia Titi in 90 CE stierf aan een abortus die ze op last van haar oom moest ondergaan. Volgens de Romeinse roddelschrijvers was niet de eerste keer dat ze een embryo moest laten weghalen. Kennelijk wilde Domitianus geen troonopvolger bij zijn nichtje verwekken.

Julia na haar eigen dood
munt Julia Titi, godin, diva
munt met Julia Titi als godin

Na Julia Titi’s dood verklaarde Domitianus haar tot diva, oftewel godin. Op munten uit die tijd staat ze als zodanig afgebeeld. Verheffing tot de godenstand was gebruikelijk voor keizers en keizerinnen die zich populair hadden gemaakt.

Zes jaar na haar overlijden werd Domitianus vermoord. Over de dagen daarna schreef Suetonius: “Doodgravers droegen zijn lijk in een armoedige kist uit het paleis. Zijn voedster Phyllis heeft hem bij haar villa aan de Via Latina gecremeerd en zijn as heimelijk bijgezet in de tempel van het Flavische geslacht. Ze had zijn as vermengd met die van Julia Titi, die zij ook had grootgebracht”.

Dat is het laatste wat we uit de geschiedschrijving over haar vernemen.

In mijn roman ‘De Derde Tempel‘ speelt Julia Titi een bescheiden rol. Als vriendin van de vrouw van Quintilianus voedt ze diens haat tegen haar tirannieke oom Domitianus.