de Tempelberg

de Tempelberg Jeruzalem berg Moria
de Tempelberg

De wereld telt vele heiligdommen maar de Tempelberg spant de kroon. De berg Moria, zoals hij ook wel genoemd wordt, is meer dan indrukwekkend. Niet zozeer vanwege zijn hoogte of zijn schoonheid, maar vooral door de drie wereldreligies die zich rond die berg verdringen.

Het duidelijkst is dat op vrijdagmiddag. Dan trekt een onafzienbare stoet Joden naar de voet van de Tempelberg. Vooral de Chassidim vallen daartussen op: zwart geklede mannen met imposante bontmutsen, wijd uitstaande baarden, glanzende mantels en witte doeken. De tocht van de stoet eindigt bij de westmuur, ook wel Klaagmuur genoemd; in het gedeelte dat is ingewijd als synagoge. Daar bidden ze en brengen ze eer aan God.

Tegelijkertijd roepen de muezzins de Islamitische gelovigen op tot het gebed. In vrome mantels en jurken stromen de Moslims door de poorten die naar hun Rotskoepel en Al-Aqsamoskee leiden. Ze zijn strikt gescheiden van de Joden doordat hun weg een verdieping hoger ligt. Hun heiligdommen bevinden zich namelijk niet aan de voet, maar bovenop de Tempelberg.

Terwijl de Joden en Moslims zich naar hun gebedshuizen begeven, verzamelen de Christenen zich aan de noordkant van de Tempelberg. Daar begint namelijk de Via Dolorosa, de lijdensweg van Jezus. Onder leiding van Franciscaner monniken lopen pelgrims elke vrijdagmiddag de route die Jezus daar met zijn kruis heeft afgelegd. Onderweg stoppen zij bij de veertien kapellen die de stadia van Jezus’ weg markeren.

de Tempelberg, de heiligste plek voor het Jodendom

Volgens de Joodse traditie is de Tempelberg de plaats waar Abraham een altaar bouwde om zijn zoon Isaak aan God te offeren. Toen hij het mes opnam om de jongen te doden greep God in en stuurde hem een ram die met zijn horens in het struikgewas vastzat.

Zo’n duizend jaar later gaf koning David zijn zoon Salomo opdracht op dezelfde plek de eerste Joodse tempel te bouwen. De tempel was het huis van God die besloten had tussen het Joodse volk te willen wonen. Nadat de tempel door de Babyloniërs werd vernietigd, bouwden de Joden op dezelfde plek hun tweede tempel.

Ook die tempel werd vernietigd. Nu door de Romeinen. Dat was in 70 CE. Sinds die tijd hopen de Joden een derde tempel op de Tempelberg te kunnen bouwen. Tot nu toe is dat er niet van gekomen. Ook is het bouwen van een tempel op een andere plaats voor hen niet aan de orde: als God weer tussen de mensen op aarde komt wonen, is dat op de Tempelberg, is hun standpunt. Het is voor hen de heiligste plek op aarde.

de Islam en de Tempelberg

De Islam kent drie zeer heilige plaatsen: de eerste is de Heilige Moskee in Mekka, die de Kaäba bevat, het huis van God dat Abraham (Ibrahim in de Koran) heeft opgericht; de tweede is de Moskee van de Profeet in Medina; en de derde de Tempelberg.

Ook de Koran kent het verhaal over de beproeving van Abraham, hoewel daarin de zoon Ismaël het beoogde slachtoffer was. In de Islamitische traditie vond die gebeurtenis echter niet op de Tempelberg plaats, maar in Mina, een plaats bij Mekka.

Voor Moslims is de Tempelberg heilig omdat hun profeet Mohammed vanaf de berg een hemelreis onderging. Tijdens die reis ontving hij de instructies voor het gebed, die voorschrijven dat Moslims vijf maal per dag bidden. Daarnaast was de Tempelberg tijdens de eerste periode van de Islam de kibla, oftewel de plaats waarnaar de gelovige zich moet richten als hij bidt.

de Tempelberg en het Christendom

De Tempelberg is ook voor Christenen een van de heiligste plaatsen op aarde. De Bijbel verwijst er volop naar. Dat begint natuurlijk in het Oude Testament, dat de Christenen van de Joden hebben overgenomen. Maar ook het Nieuwe Testament speelt zich voor een groot deel op de Tempelberg af.

Nadat Jezus de stad Jeruzalem was binnengegaan, ging hij naar de tempel. Hij verdreef daar de handelaren en geldwisselaars, wees er de Sadduceeën en Farizeeën terecht en genas er de blinden en de lammen. Ook voorspelde hij de vernietiging van de tempel.

De tempel was niet het enige gebouw op de Tempelberg. Ten noorden van de tempel stond de burcht Antonia. Ook dat gebouw was voor het Christendom van groot belang. In de burcht Antonia werd Jezus namelijk opgesloten voordat hij werd gekruisigd. Vanuit zijn kerker daar begon de lijdensweg die leidde naar de, volgens Christenen, belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van de mensheid: Jezus kruisdood en zijn herrijzenis.